Eng reytingi baland kasblar o‘ntaligi

0
673
marta ko‘rilgan.

Jamiyatda o‘z o‘rnini topmoqchi bo‘lgan odam munosib xulq-atvor, kasb-hunar va zarur bilim-ko‘nikmalarga ega bo‘lishi shart. Busiz ko‘zlangan natijaga erisha olmaydi. Rivojlangan mamlakatlarda boshqa jabhalarda bo‘lgani kabi mehnat bozorida ham raqobat juda kuchli. Taraqqiyot yo‘lidan shaxdam odimlayotgan mamlakatimizda ham malakali mutaxassislarga, yangi ixtisoslik egalariga talab kundan-kun ortib boryapti. Muvaffaqiyatga erishmoqchi bo‘lgan har qanday ish beruvchi chet tillarni puxta o‘zlashtirgan, bilimini amaliyotda qo‘llay oladigan, guruh ichida ishlash qobiliyatiga va shaxsiy fazilatlarga ega mutaxassisni o‘z jamoasida ko‘rishni istaydi.

Globallashuv standartlarni, shart-sharoitlarni bir-biriga yaqinlashtiradi, birlashtiradi. Bugun rivojlangan mamlakatlarda eng ko‘p talab qilinayotgan kasblar tez orada yurtimizda ham alohida mavqe-e’tibor qozonishi aniq. Quyida dunyoda eng ko‘p so‘raladigan mutaxassisliklar o‘ntaligi bilan tanishasiz. Ularning ko‘pchiligiga, ayniqsa IT va nanotexnologiya, kimyo sohasi mutaxassislariga talab mamlakatimizda ham tobora oshib boryapti.

 

  1. Injinering sohasi mutaxassislari.

Qurilish sanoati va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish shiddat bilan rivojlanib boryapti. Bu jarayonda muhandislar, texnologlarning o‘rni beqiyos.

 

  1. IT-mutaxassislar.

Axborot texnologiyalari hayotimizga tobora chuqurroq kirib boryapti. Bugun har qanday zamonaviy texnikani ishlab chiqarishda axborot texnologiyalaridan foydalaniladi. Qo‘l telefonlarimizdagi ilovalaru har kuni kiradigan saytlarimiz ana shu soha egalarining – dasturchi va dizaynerlarning mehnati mahsuli. Bu soha yaqin kelajakda iqtisodiyotning hal qiluvchi kuchiga aylanishi shubhasiz.

 

  1. Shifokorlar va tibbiy soha mutaxassislari.

Bu kasb egalariga hamma zamonlarda ehtiyoj katta bo‘lgan. Chunki eng qulay, shohona sharoitlarda, to‘kin-sochinlikda umr kechiradigan odam ham kasal bo‘lishi mumkin.

Zamonaviy tibbiyot shifokorlar oldiga yangi texnologiyalardan unumli foydalana olish shartini ham qo‘yyapti. Yangi texnologiyalar tashxis va muolaja jarayonini yengillashtirib, aniqlik darajasini kuchaytiradi. Bunday ko‘nikmaga ega shifokorga esa talab yuqori bo‘lishi tabiiy.

 

  1. Turizm sohasi mutaxassislari.

Sayyohlik sohasi dunyoning juda ko‘p mamlakatlarida iqtisodiyotning jon tomiri hisoblanadi. Bu yo‘nalish yurtimizda ham birmuncha rivojlangan, hozir yanada taraqqiy etyapti. Odamlarning turmush darajasi oshib, moddiy ahvoli yaxshilangani sari sayyohat qilish istagi ham kuchaya boradi. Ularga yaxshi xizmat ko‘rsatish esa sohaning ertasini kafolatlaydi. Shu sababli yaxshi xodimlarga talab ham ortadi.

 

  1. Logist-naqliyotchilar.

Bozor iqtisodiyotidagi keskin raqobat sharoitida transport-logistika va mahsulotlar oqimini boshqarish strategik ahamiyatga ega. Bozorda munosib o‘ringa va doimiy xaridorlarga ega bo‘lishni istagan firma va kompaniyalar bu yo‘nalishda muntazam ish olib borishi shart. Buning uchun ularga naqliyot sohasini chuqur biladigan, iqtisodiyotni nozik his qiladigan mutaxassislar kerak bo‘ladi.

 

  1. Ekologlar.

Sanoat va ishlab chiqarish rivojlanib, iste’mol hajmi ortgani sari ekologiya va atrof-muhitni asrashning ahamiyati oshib boraveradi. Bu hol, ayniqsa, rivojlangan mamlakatlarda yaqqolroq ko‘zga tashlanadi. Shu sababli ham bunday hududlarda ekologiya mutaxassislariga ehtiyoj katta.

 

  1. Kimyogarlar va energetiklar.

Resurslar cheklangani, ulardan oqilona foydalanish hayot-mamot masalasi ekani bugun hammaga ma’lum. Tejamkor usullarni ishlab chiqish, yangi energiya manbalarini izlab topish dunyoning iqtisodiy kelajagini belgilab beradi. Bu vazifani uddalashda kimyogarlar va energetiklarning xizmati katta.

 

  1. Nanotexnologlar.

Nanotexnologiya bugun mashinasozlik, tibbiyot va hatto oziq-ovqat sanoatida qo‘llanilyapti. Robotlar va mikrotizimlardan foydalanadigan soha va tarmoqlar soni tobora ko‘payib boryapti. O‘z-o‘zidan bu sohada faoliyat yurituvchi mutaxassislarga ham talab ortaveradi.

 

  1. Xizmat ko‘rsatish sohasi mutaxassislari.

Iqtisodiyoti rivojlangan, aholisining turmush sharoitlari yuqori bo‘lgan mamlakatlarda xizmat ko‘rsatish sohasi yetakchi tarmoqlardan hisoblanadi. Turmushga sin solib qarasangiz, xizmatlar sohasi qanchalar taraqqiy etayotganiga guvoh bo‘lasiz. Agar xohishingiz bo‘lsa, taksi tutgani ko‘chaga chiqib o‘tirmaysiz. O‘zi eshigingiz tagidan olib ketadi. Yoki ovqatlanish uchun kafega borish ham shart emas. Uyingizga eltib berishadi. Bularning bari – xizmatlar sohasining qulayliklari.

 

  1. Jurnalistlar va imijmeykerlar.

Katta kompaniyalarning o‘z matbuot xizmatlari va PR bo‘limlari bor. Chunki bugun axborot juda ko‘p narsani hal qiladi. O‘z mahsuloti yoki xizmatini yetarlicha targ‘ib-tashviq qilmagan kompaniya katta muvaffaqiyatga erisha olmaydi.

Jamiyat hayotining eng muhim nuqtalarini ko‘ra bilish, jamoatchilikda fikr uyg‘otish, chuqur tahlil va ravon uslubga ega bo‘lish jurnalistning ustun jihatlaridan biridir. Axborotga ehtiyoj har doimgidan ko‘ra ko‘p bo‘lgan bugungi dunyoda malakali jurnalistlarga talab ham ortib boraveradi.

 

Bu ro‘yxat, albatta, nisbiy. Chunki mintaqa va mamlakatning ichki shart-sharoitiga ko‘ra mutaxassislarga ehtiyoj farqlanadi. Moliyachilar, menejerlar, genetiklar, tarjimonlar, agrar soha mutaxassislariga ham ko‘p mamlakatlarda talab yuqori. Bundan tashqari, tor mutaxassislik egalari, ya’ni biror sohaning alohida yo‘nalishida faoliyat ko‘rsatuvchilar ish beruvchilarning doimiy diqqat-e’tiborida bo‘ladi.

Reytingi baland mutaxassisliklarning noqulay tomonlari ham bor. Yetakchi sohalarga ixtisoslashgan o‘quv yurtlariga kirishda katta raqobat bo‘ladi. Ta’lim berish narxi nisbatan yuqori. Talaba ilm dargohini tugatganidan keyin yana katta raqobat bilan yuzlashadi. Reytingi baland yo‘nalishlarda ta’lim olganlar bora-bora boshqa yo‘nalishdagilarga qaraganda ko‘payib ketadi, shu sababli ishga qabul qilish me’yorlari o‘zgarib, yangi-yangi tartib va talablar qo‘shiladi.

Aslida, har bir kasb-hunarning hayotda o‘z o‘rni, ahamiyati bor. Qaysi sohani tanlashingizdan qat’i nazar, chuqur bilim va tajribaga, ko‘nikmaga ega bo‘lishingiz, shaxsiy fazilatlaringiz sizning istiqbolingizni ta’minlovchi asosiy mezondir.

 

Orifjon Madvaliyev

tayyorladi.

 

“Yoshlik” jurnalining 2017 yil 12-sonida chop etilgan.

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.