Bosh sahifa Kalit soʻzlar Til

Kalit soʻz: Til

Tilga hurmatning poydevori millatga hurmatdan quriladi

Hozir qizimga multfilm qoʻyib berish uchun televizorni yoqqandim. Xalqaro press-klubda til masalasiga oid chiqishlar boʻlyapti ekan. “Uzreport” va “Oʻzbekiston24” kanali efirga uzat. Taniqli adabiyotshunos olim...

“Adabiyot” atamasi tarixi

Izohli lugʻatga koʻra, “adabiyot” soʻzi oʻzbek tilida uch xil maʼnoda ishlatiladi: 1 Bir xalqning, davrning badiiy, ilmiy, falsafiy va bosh­qa asarlari majmui. XX asr oʻzbek badiiy...

Islohtalab imlo: yonma-yon undoshlar

1995 yilgi “Oʻzbek tilining asosiy imlo qoidalari”da yonma-yon keladigan undoshlarning imlosi boʻyicha shunday qoida belgilangan: metall, kilogramm, kilovatt, kongress kabi oʻzlashma soʻzlar oxirida bir undosh...

“Tashrif buyurmadim”, shunchaki “keldim”

Xabar va yangiliklarni oʻqiganda, telekoʻrsatuvlarni koʻrganda eng tishga tegadigan iboralardan biri – “tashrif buyurish”. Duch kelgan odamga nisbatan oʻrni boʻlsa-boʻlmasa tashrif buyurdi, deb ishlatib...

Tanishning bilishi, upaning eligi

Baʼzi juft soʻzlarning ikkinchi qismidagi soʻz mustaqil ishlatilmay qoʻygan. Tanish-bilish soʻzi ana shundaylardan. Xoʻsh, bilish soʻzining maʼnosi aslida nima? “Bilish” bugun tilimizda ishlatiladigan bilmoq maʼnosidagi...

Bir oʻzakdan ikki maʼno: minnat va minnatdor

Bitta soʻz qarama-qarshi maʼnoni ham anglatishi mumkin. Bu koʻp tillarga xos. Masalan, basir soʻzi arab tilida koʻzi oʻtkir va koʻzi ojiz maʼnolarida ishlatiladi. Oʻzbek...

Shahd bilan shaxtning farqi bor

Koʻpincha shaxt soʻzi oʻrnida shahd, shaxdam soʻzi oʻrnida shahdam soʻzi ishlatilaveradi. Bu – xato. Chunki ikki soʻzning maʼnosi mutlaqo farq qiladi. Izohli lugʻatga koʻra, shaxt...

Ogʻa bilan oʻksiz

“Oʻg” soʻzi bilim, aql maʼnosini beradi. Qadimda aql va ziyraklik maʼnosida ishlatilgan. Bugungi tilimizdagi oʻqimoq, oʻrganmoq soʻzlarining oʻzagi ana shu oʻg. Mahmud Koshgʻariy zamonida yoshi...

“Namordnik”ning oʻzbekchasi nima?

Itlarning tumshugʻiga taqiladigan himoya qalqonini ruslar “namordnik” deydi. “Morda” – “tumshuq” soʻzidan yasalgan. Xoʻsh, oʻzbekchada bu moslama qanday ataladi? Baʼzi oʻrinlarda shu tushunchani ifodalash uchun...

Ofitsiantning oʻzbekchasi nima?

Baʼzan chet tilidagi soʻz noqobil soʻz bilan mahalliylashtiriladi. Natijada shu soʻz tilga singmaydi. Gohida esa, yaxshi variant topsangiz ham, xalq qabul qilmaydi. Til shunaqa...

@oriftolib

Telegram kanalimizga aʼzo boʻling

Ulanish
Yopish

Xato haqida xabar

Muharrirga joʻnatiladigan matn: