Abu Iso Muhammad Termiziy

0
970
marta ko‘rilgan.

 To‘liq ismi Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Muso ibn Zahhok Sulamiy Termiziy, kunyasi Abu Isodir.

Abu Iso Termiziy hijriy 209 yili (milodiy 824–825) Termiz yaqinidagi Bug‘ qishlog‘ida tug‘ilgan.

Ustozlari. Abu Iso Termiziy yashagan davrni hadis ilmining oltin davri deyish mumkin. Kutubi sitta – olti eng mashhur hadis kitobi musanniflari shu davrda yashab kamol topgan.

Abu Iso yigirma yoshga yetganida Xuroson shayxlaridan Is’hoq ibn Rohavayh va boshqalardan ilm o‘rgandi, so‘ng Basraga borib, u yerdagi allomalardan dars oldi. Keyin yana yurtlar kezib, taxminan yigirma yil davomida hadislarni o‘rganib, yig‘ib yurdi. Imom Termiziyga Muhammad ibn Bashshar, Muhammad ibn Musanna, Ziyod  ibn Yahyo Hassoniy, Abbos ibn Abdulazim Anbariy, Is’hoq ibn Muso, Mahmud ibn G‘aylon, Sa’id ibn Abdurahmon, Ali ibn Hajar Sufyon ibn Vaki’ kabi olimlar ustozlik qilishgan. Abu Iso asosan Imom Buxoriyning shogirdi bo‘lib, hadis ilmini u zotdan oldi, qo‘lida kamol topdi. Hijriy 250 yili Imom Buxoriy bilan Nishopurda uchrashib, ko‘p hadislar xususida bahs qilgani haqida ma’lumotlar bor. Shundan so‘ng mashhur “Sunani Termiziy” kitobini yoza boshlagan.

Shogirdlari: Abu Iso Termiziydan ko‘pchilik muhaddislar hadis rivoyat qilishgan. Ularning aksariyati Imom Termiziy yashagan diyordan bo‘lishgan. Talabalaridan Muhammad ibn Ahmad ibn Mahbubiy faqat allomaning “Al-Jomi’” kitobidan rivoyat qilgan. Shuningdek, Abu Homid Ahmad ibn Abdulloh Marvaziy, Haysam ibn Kulayb Shoshiy, Muhammad ibn Munzir ibn Shokir, Abdi ibn Muhammad Nasafiy, Ahmad ibn Yusuf Nasafiy va boshqa ko‘pchilik muhaddislar Imom Abu Iso Termiziydan hadislarni tinglab, rivoyat qilishgan.

Asarlari. Abu Iso Termiziy “Al-jomi’” yoki “Sunani Termiziy”, “Kitobul asmo val kuna”, “Ash-Shamoil”, “At-Tarix”, “Al-Ilal as-sag‘ir”, “Al-Ilal al-kabir”, “Sahobalarning nomlari”, “Vaqf qilingan asarlar”, “Katta tafsir” va “Kitobuz zuhd” kabi hadis va boshqa ilmlarga doir ajoyib asarlar meros qoldirgan.

Imom Termiziy hijriy 279 (milodiy 894) yili rajab oyining o‘n uchinchi kechasi, yetmish yoshida, kindik qoni tomgan Bug‘ qishlog‘ida vafot etdi.

 

O‘rolbek MUSTANOV tayyorladi.

 


“Hidoyat” jurnalining 2014 yil 4-sonidan olindi.


 

MULOHAZA BILDIRISH

Mulohaza kiritilmadi!
Ismi sharifingizni kiriting.